Serie ,,Start a fire” i ,,Rodzina Monet” to polskie bestsellery gatunku Young Adult. Sprzedawalność w nakładzie kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy i mnóstwo zadowolonych czytelników mówią same za siebie. Skąd wzięła się fascynacja tym gatunkiem i dlaczego niektórzy jej nie podzielają?
Historia, która kradnie dusze i porywa serca. “Rodzina Monet. Skarb” to cudowna perełka. Nie dziwię się, że ta powieść podbiła tak wiele serc czytelników na Wattpadzie. Od pierwszej strony bardzo ją polubiłam. (…) Już się nie mogę doczekać kolejnego tomu. Znalazłam tutaj bajeczną fabułę, wyśmienitą akcję i rewelacyjnych i bardzo niebezpiecznych bohaterów.
– to jedna z opinii na temat książki ,,Rodzina Monet. Skarb”. Jest ona przykładem na to, że książki z gatunku Young Adult sprzedają się jak ciepłe bułeczki.
Jedna z najbardziej przehajpowanych i toksycznych książek, jaką przeczytałam. Sama fabuła jest absolutnie miałka i nijaka aż do bólu, a portret psychologiczny bohaterki jest płaski jak kartka
– z kolei taki komentarz na temat tej samej książki napisała jedna z czytelniczek na stronie Empik.com. Z tego możemy wywnioskować, że opinie na temat tego samego gatunku i tej samej książki mogą diametralnie się różnić.
Young Adult starsze niż … druga wojna światowa.
Wbrew założeniom wielu osób Young Adult nie jest tworem XXI wieku. Gatunek ten powstał w latach 30-tych XX wieku, kiedy zaszła potrzeba wprowadzenia kategorii pomiędzy książkami dla osób dorosłych i dzieci. W 1957 roku Young Adult zostało odrębną kategorią w amerykańskich bibliotekach. Na początku nastawienie do tego gatunku nie było pozytywne, dlatego że ludzie dorośli obawiali się, że tematy poruszane w książkach tego typu będą demoralizować młodzież. Dlatego też na początku wielu bibliotekarzy odrzucało książki dla młodzieży z obawy przed negatywnymi reakcjami rodziców i szkolnych administracji. Jednakże większość pracowników bibliotek chciała wprowadzać do nich książki YA, ponieważ czytając je młodzi ludzie mogliby poczuć się widziani i zrozumieni.
Jak podaje wydawnictwo We need YA!
Gatunek Young Adult to odrębna tematycznie grupa tytułów w literaturze. Skupia się na doświadczeniach związanych z nastoletnim okresem dorastania. Przyjmuje się, że bohaterami takich książek są osoby w wieku 12–18 lat. To one właśnie wchodzą w burzliwy czas przemian związanych z dojrzewaniem.
Młode osoby dorosłe wchodząc w świat pełen wyzwań i problemów czytając te książki mogą utożsamić się z ich bohaterami, którzy najczęściej przeżywają podobne problemy. Najczęstszymi tematami poruszanymi przez książki Young Adult są dojrzewanie fizyczne, problemy rodzinne, problemy w relacjach z przyjaciółmi, samoakceptacją, czy orientacją seksualną.
W sklepie Empik można znaleźć aktualnie 3219 tytułów książek, które można zaliczyć do literatury YA. Wiele z nich zostało najpierw napisanych na platformie Wattpad, a potem wydanych w formie papierowej. Według portalu lubimyczytać.pl najczęściej sprzedawaną książką w lutym, marcu, maju i czerwcu 2023 roku była książka z gatunku Young Adult.
Popularność nie zawsze oznacza przychylność
Pomimo wielu zwolenników literatury Young Adult znajdują się również jej krytycy i przeciwnicy. Istnieje wiele artykułów na temat szkodliwości tego gatunku. Daria Chibner napisała dla serwisu ,,Rzeczpospolita” artykuł pt ,,Jak young adult niszczy literaturę. Książki dla młodzieży pełne bylejakości”, w którym krytykuje wzrastającą popularność tych książek. Uważa, że są one miałkie, nudne i bezwartościowe, a młodzi ludzie szkodzą sobie sięgając po tytuły z tego gatunku. Wiele osób postrzega literaturę Young Adult jako zagrożenie dla młodzieży, ponieważ często pojawiają się w niej tematy takie jak przemoc, samookaleczanie i dysfunkcyjność. Często w książkach z tej kategorii głównym wątkiem jest miłość miłej, dobrej dziewczyny i chłopaka z problemami. Jest on najczęściej wredny dla ludzi oprócz tej jednej dziewczyny, w której się zakochał lub na początku dla niej wredny, co zmienia się wraz z narastającym do niej uczuciem. Wiele osób postrzega takie sytuacje jako romantyzowanie przemocy, co może skutkować zainteresowaniem toksycznymi osobami w życiu czytelników.
Young adult budzi kontrowersje. Ludzie widząc kolejki ustawiające się do stoisk popularnych autorów podczas targów książek zastanawiają się, czy tak powinno być. Z jednej strony cieszą się, że młode pokolenie coraz więcej czyta, z drugiej jednak obawiają się, jak to, co czyta może na nie wpłynąć.
Autorka: Wiktoria Szumpur
